"Pedały" Karola Radziszewskiego

Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur
Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur

To, co w polskiej literaturze, wraz z książkami Michała Witkowskiego i Bartosza Żurawieckiego już się wydarzyło, realizuje w sztukach wizualnych wystawa Karola Radziszewskiego "Pedały" - to pierwszy tak otwarty artystyczny coming out.

W ulotce towarzyszącej projektowi przeczytać można m.in., że "artysta chętnie opuszcza bezpieczną przestrzeń galerii". Jest jednak dokładnie odwrotnie: to galeria stała się miejscem ryzykownym, wystawionym na cenzurę, a bezpiecznym, niszowym i oswojonym terytorium jest mieszkanie prywatne, do którego trafiła życzliwie zainteresowana gejowską kulturą tzw. elitarna publiczność.

Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur
Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur

Atmosfera i zastane warunki wypełnionego gejowskimi gadżetami wyestetyzowanego mieszkania wykorzystane zostały przez artystę w sposób bardzo sprawny. W sugestywny sposób Karol zaprasza swoich gości w przestrzeń przesyconą homoerotycznymi fantazjami. W przedpokoju na powitanie umieszczona została deklaracja "Jestem pedałem", atrakcyjny dla wszystkich wielbicieli mężczyzn wideoklip i plakaty reklamujące DIK Fagazine. W kolejnym pomieszczeniu zastosowane zostały w eklektyczny sposób rozmaite rozwiązania wizualne: na jednej ścianie malowidło wyglądające jakby przedstawiało męski seks grupowy, na drugiej pomalowanej na różowo ścianie napis "Man, it must be great being you watching me!" - cytat z kreskówki Johny Bravo, poza tym obrazy, będące malarskimi kopiami funkcjonujących w kulturze wizualnej ideałów męskiego ciała oraz świetny film z półnagim chłopcem podglądanym przez artystę.

Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur
Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur

Gejowskie pożądanie funkcjonuje na wystawie wyraźnie w formie umownej reprezentacji wizualnej. W wirtuozerskim malowidle ściennym z motywem orgii, kontury splecionych ciał, wiją się w formie arabeski, tak że poszczególne kształty są ledwo rozpoznawalne, a cała kompozycja nabiera cech dekoracyjnego ornamentu. Podobnie odrealniony jest wykadrowany penis namalowany na oddzielnym obrazie w komiksowej konwencji. Fragmentaryzacja intymnych części ciała to chwyt zaczerpnięty z pornografii, tu pozbawiony jest przez artystę jej dosadności.

Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur
Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur

Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur
Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur

Koncentracja na powierzchni, zewnętrznym wyglądzie rzeczy wiąże się z zainteresowaniem artysty konwencjami przedstawiania. Tekst przywołany z kreskówki Johny Bravo nadaje się dobrze na motto wystawy. Oddaje nieskrępowaną afirmację (homo)erotycznego spojrzenia, a jednocześnie przewrotnie osadza je w popkulturze, wizualnym i językowym schemacie.

Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur
Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur

Na obrazie - malarskiej kopii jednego z kadrów filmu - Johny Bravo napina muskuły przed pełną podziwu dziewczyną. Czy pręży się tylko dla niej, czy też groteskowo wpisuje się w kod reprezentacji homoseksualnej? Ambiwalencja obrazowania męskiego ciała ujawniona została również w pozostałych przedstawieniach: nagiego Brada Pitta przekopiowanego z dziewczęcego magazynu, modela reklamującego męską bieliznę, patetycznego herosa Arno Brekera, portretu kolegi i anonimowych, półnagich chłopców, namalowanych na podstawie fotografii znalezionej w internecie. Radziszewski jest świadomy przenikania subkultury gejowskiej do mainstreamu reprezentacji heteroseksualnych, rozmycia norm tożsamości płciowej, granic pożądania.

Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur
Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur

Gejowskie spojrzenie przenosi w sferę homoerotycznych fantazji obrazy z innych kontekstów. Jednocześnie te projekcje są ukształtowane przez istniejące już przedstawienia, ale Radziszewski umie się nimi twórczo bawić. Nawet krótko obcięty, swój - polski chłopak, niewinnie przeciągający się w oknie, prezentując nagi tors, sfilmowany z ukrycia, przemieniony zostaje przewrotnie przez homoseksualne spojrzenie w obiekt pożądania, nieświadomie rozsiewający nieprawomyślny powab.

Karol Radziszewski: Pedały
21.06.-05.07.2005, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa

Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur
Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur

Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur
Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur

Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur
Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur


Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur
Karol Radziszewski, Pedały, 21.06.-05.07.05, prywatne mieszkanie, Żoliborz, Warszawa, Fot. artysta, J.Sokołowska, A.Mazur