"Kwietnik" przy Grodzkiej 5, Lublin, od 20.09.2014

Instalacja "Kwietnik" Katarzyny Szczypior, realizowana w ramach projektu Grodzka 5, odwołuje się do historii „niemych mieszkańców" kamienicy - szczególnych elementów wystroju wnętrz, których istnienie pomijają inwentarze i archiwa. Są to rośliny, które przypuszczalnie posiadali ludzie żyjący i pracujący w tym miejscu.

Ich historia nie została udokumentowana. W zachowanych raportach inspekcji budowlanej znajduje się jedynie krótka notatka dotycząca roślinności na podwórku, a dokładnie - jej braku. Mimo to mieszkańcy niewątpliwie posiadali jakieś kwiaty. Bazując na tym przypuszczeniu można podjąć próbę rekonstrukcji historii występowania roślinności we wnętrzach i otoczeniu kamienicy. Na początku XX w. w ciasnym podwórku Grodzkiej 5 nie było żadnej zieleni oprócz chwastów, a w tłocznych izbach na parterze i w dolnych rejonach kamienicy, gdzie mieściły się też warsztaty - było zapewne niewiele roślin doniczkowych. Jednak w herbaciarni czy piekarni, czy nawet w zakładzie krawieckim - mogły się pojawić. Im wyżej w kamienicy, im większe mieszkania i więcej dostępu światła, tym zapewne rośliny pojawiały się liczniej, były bardziej zadbane, wyszukane...

Artystka zbudowała na nowo „szatę roślinną" wnętrza kamienicy, sięgając po kwiaty doniczkowe, które z dużą dozą prawdopodobieństwa występowały na Grodzkiej 3, 5 lub 5a. Nie jest to jednak próba odtworzenia, a jedynie dopisania nieistniejącej (ale możliwej) ich obecności. Rośliny umieszczone w wąskim patio na Grodzkiej 5a, obudowanym z jednej strony konstrukcją drewnianej klatki schodowej dodają życia tej przestrzeni, a zawarte przy nich informacje, przypomną o prywatnej historii kamienicy i poszczególnych jej lokali.

Projekt „Grodzka 5" poświęcony jest historii kamienicy pod tym adresem w Lublinie. Historia jest tutaj obiektem niekończącego się poszukiwania, tropienia, odgadywania, śledztwa, a wraz z nimi - odtwarzania i rekonstruowania z zachowanych fragmentów. Jest wciąż na nowo tworzona.

Kamienica Grodzka 5 to w gruncie rzeczy konglomerat dwóch budynków, przy Grodzkiej 5 i Grodzkiej 5a (łączy się z nimi także i kamienica przy Grodzkiej 3). Obserwując ich zawikłaną, labiryntową strukturę, można dostrzec niezwykłą wielowarstwowość historii. Po wojnie Grodzka 5 pełniła funkcję domu stowarzyszeń twórczych, przechodząc na własność miasta i stając się siedzibą wielu ważnych, nie tylko lokalnie, instytucji. Do końca 2012 roku mieściła się tutaj Galeria Labirynt i Biuro Wystaw Artystycznych (BWA). Do dzisiaj znajdują się tutaj m.in. biura i galeria Ośrodka Praktyk Teatralnych Gardzienice, siedziba redakcji miesięcznika „Akcent", biura oddziałów Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) i Związku Polskich Artystów Plastyków (ZPAP), Muzeum Apteka Cefarm, a także restauracja Złoty Osioł. Obecnie zaś wprowadziła się tu nowa instytucja - Warsztaty Kultury.

Po demontażu instalacji „Kwietnik" - 21 października - rośliny zostaną przekazane mieszkańcom i pracownikom kamienic przy ul. Grodzkiej 3, 5 i 5a po to, by sztukę włączyć w realne życie.

Instalacja "Kwietnik", fot. Marcin Butryn
Instalacja "Kwietnik", fot. Marcin Butryn

Instalacja "Kwietnik", fot. Marcin Butryn
Instalacja "Kwietnik", fot. Marcin Butryn

 

Instalacja "Kwietnik", fot. Marcin Butryn
Instalacja "Kwietnik", fot. Marcin Butryn

 

Katarzyna Szczypior, fot. Marcin Butryn
Katarzyna Szczypior, fot. Marcin Butryn

 

Kamienica Grodzka 5
Kamienica Grodzka 5